juli 2006

Iedereen netwerkt, meestal onbewust en intuïtief. Je bent op zoek naar een goede tweedehands fiets, je wilt weten waar in Alkmaar je lekker kunt eten, en via het benaderen van mensen en het stellen van vragen vind je dan heel vaak de informatie of spullen die je zoekt. Doordat je goed duidelijk maakt wat je wilt, denkt de ander als eerste aan jou, als hij iets hoort over bijvoorbeeld die tweedehands fiets.

Voor het vinden van werk geldt hetzelfde. Dit kan ook onbewust en intuïtief gaan, maar nog krachtiger wordt het wanneer je bewúst netwerkt. Dit betekent dat je vooraf en grondiger nadenkt over wat je doet en wie je benadert.

De vacatures die je in de kranten en op internet tegenkomt vormen maar 30% van het totale aantal vacatures. Met netwerken kom je de 70% ‘verborgen vacatures’ op het spoor. Daarnaast heb je minder concurrentie en maak je jezelf minder afhankelijk van het aanbod in de media. Reden genoeg dus om te gaan netwerken.

Mensen gaan gráág met je in gesprek

Stel je voor, je wordt gebeld door een vrouw die je niet kent. Ze blijkt een kennis van een vriend van je te zijn en heeft van hem jouw naam gekregen. Ze is zich aan het oriënteren op ander werk, wil aan de slag als loopbaanadviseur en heeft gehoord dat jij een goede en ervaren loopbaanadviseur bent. Ze wil daarom graag een keer met je praten, horen hoe jij gekomen bent waar je nu bent, haar plannen aan je voorleggen en je om advies vragen.

Wat doe je? Zeg je “nee, geen tijd”? Of: vind je het een leuke vraag, voel je je wel gevleid dat ze jóu belt? Vind je het ook gewoon leuk om met een geïnteresseerde persoon over je werk te praten en haar verder te kunnen helpen en zeg je “ja, natuurlijk”?

De ervaring leert dat de meeste mensen graag zo’n gesprek aangaan en het fijn vinden om iemand anders verder te kunnen helpen.

Met dit voorbeeld zijn hopelijk de belangrijkste argumenten die mensen gebruiken om niet te hoeven netwerken, zoals “ik kan toch niet zo maar iemand lastig vallen” en “ze zien me aankomen, ze hebben wel wat beters te doen dan met mij praten”, ontzenuwd.

DE REGELS

Nu ben je zo ver dat je wel dúrft te netwerken. Hoe kun je dat het beste aanpakken? Volg onderstaande ‘regels’ en je zult zien dat het makkelijker en leuker is dan je dacht.

Regel 1
Ga pas netwerken als je echt weet wat je wilt

Wat wordt de volgende stap in jouw loopbaan, wat is je motivatie hiervoor en waarom ben jij hier geschikt voor? Het is noodzakelijk dat je dit weet voordat je gaat netwerken. Anders loop je de kans dat je mensen wél lastigvalt, of je kruit te vroeg verschiet.

Je moet weten waar je kracht ligt (wat zijn je kwaliteiten, talenten en vaardigheden), wat je drijfveren zijn en wat je wilt. Dit onderzoeken kost vaak minimaal een aantal weken. Je kunt het alleen doen, met hulp van zelfhulpboeken of met hulp van een loopbaanadviseur of coach.

Zorg voor een goed, persoonlijk en aantrekkelijk cv waarin je je persoonlijke doelstelling hebt opgenomen.

Regel 2
Breng je netwerk in kaart

Breng in kaart wie je allemaal kent. Schrijf in een (elektronisch) adresboekje de gegevens van je familie, vrienden, kennissen en zakelijke contacten. Kijk dan wie je nog meer kent zoals buren en mensen uit je wijk, oude kennissen en vrienden met wie je het contact hebt verloren, oud-collega’s, studiegenoten, docenten, mentoren, mensen die je kent van sportverenigingen, vrijwilligerswerk, clubs enz. Neem ook hun gegevens op in je adresboekje.

Je hoeft niet je hele verleden, alle mensen die je ooit kende, in kaart te brengen. Het gaat om die contacten die je op de een of andere manier kunnen helpen, die bekend zijn op jouw werkgebied of die in een branche werken waarin je geïnteresseerd bent of er contacten hebben.

Regel 3
Bereid het netwerkgesprek goed voor

Vraag je af waarover je advies wilt vragen aan je contactpersoon. Verdiep je van te voren in zijn positie en rol in het bedrijf of de instelling waar hij werkzaam is. Zorg dat je zo veel mogelijk te weten komt over wat er speelt op zijn werkgebied. Een goede voorbereiding, waarvan je al iets kunt laten blijken bij het maken van een afspraak, zorgt ervoor dat je kans om uitgenodigd te worden, toeneemt. Maak een vragenlijst.

Denk vooraf ook na over de vorm van het gesprek. Realiseer je dat jij het initiatief hebt. Je bent niet aan het solliciteren. Je kunt je contactpersoon bijvoorbeeld uitnodigen voor een kop koffie in een rustige gelegenheid.

Maak de afspraak bij voorkeur telefonisch, niet per e-mail of brief. Zeg dat je niet veel tijd vraagt. Vraag niet om een baan, vraag om ADVIES. Een vraag om advies wordt bijna altijd positief beantwoord. Een vraag om werk bijna altijd negatief.

Je kunt je voorbereiden op het maken van een afspraak door een telefoonscript te schrijven. Je schrijft dan precies uit wat je wilt zeggen. Deze tekst kun je hardop oefenen. Doe dat net zo lang tot het ‘goed klinkt’ voor jezelf. Wat ook goed werkt is oefenen met een vriend door hem op te bellen.

Het is spannend om iemand te bellen. Daar heeft bijna iedereen last van, hoewel de mate waarin van persoon tot persoon verschilt. Accepteer gewoon dat het spannend is en dat je een beetje zenuwachtig bent, maar maak het niet erger dan het is. Je maakt het jezelf makkelijker door te denken “mijn doel is een leuk en inspirerend gesprek voeren waarin ik veel te weten kom” in plaats van “ik moet vooral vragen of hij me aan werk kan helpen”.

Regel 4
Van warm naar koud

Fase 1: Start met je vrienden en familie, je zogenaamde ‘warme' contacten. Ga met minimaal drie van hen in gesprek, en vertel hen wat je doel is. Zij kunnen je – ook al weten ze misschien niet veel van het werk dat je zoekt – echte, eerlijke feedback geven over jouw persoon en presentatie, want ze weten veel over jóu: passen je plannen echt bij je, heb je talenten over het hoofd gezien, schort er nog iets aan je mondelinge presentatie enzovoort. Het is een goede manier om te oefenen en kan je doelstelling en presentatie aanscherpen! En misschien hebben ze goede tips voor je voor een volgend contact. Spreek op een andere plek af dan gebruikelijk, zodat je niet vervalt in het normale contact dat je met elkaar hebt.

Fase 2: Ga daarna in gesprek met zeker vier mensen die wat verder van je af staan, zoals mensen uit de buurt of van je sportclub, oud-collega’s of studievrienden. Mensen die veel weten van het werk dat je zoekt, maar ook mensen die succesvol zijn in hun loopbaan en van wie je veel kunt leren over netwerken en solliciteren. Ook aan hen leg je je plan voor, maar met een ander doel, namelijk omdat zij je verder kunnen helpen met het vinden van relevante informatie, én omdat ze je kunnen aanbevelen bij of doorverwijzen naar mensen binnen hun netwerk.

N.B. Het kan ook erg nuttig en leuk zijn om je aan te sluiten bij een georganiseerd netwerk. Op deze manier kun je heel snel je netwerk uitbreiden en vaak worden er inhoudelijk interessante bijeenkomsten georganiseerd. Er zijn heel veel verschillende netwerken, voor managers, voor vrouwelijke ondernemers, voor mensen in mediaberoepen etc. Op de website van de Kamer van Koophandel (www.kvk.nl) kun je een overzicht van de netwerken in jouw regio downloaden.

Fase 3: De gesprekken in fase 2 leveren je meestal volgende, ‘koude’ contacten op. Dit zijn mensen die je niet zelf kent, maar die in het netwerk van jouw contactpersonen zitten. Je bent nu ook in de buurt gekomen van de organisaties waar je graag wilt werken. Je zoekt contactpersonen die je meer kunnen vertellen over díe werkplekken, die mensen kennen binnen het bedrijf bij wie ze je kunnen aanbevelen. Maak een lijst van de meest kansrijke contactpersonen die je tot je beschikking hebt. Maak een top-10 in de volgorde waarin je ze wilt spreken. Zet degene van wie je het meest verwacht niet bovenaan de lijst, maar juist meer naar onderen. Bereid je goed voor op dit gesprek, bijvoorbeeld door eerst andere personen uit haar of zijn omgeving te spreken om nog zo veel mogelijk aanvullende informatie te verzamelen. Het mooiste is als een van je gesprekspartners voorstelt om eens te gaan praten met de persoon die jij nu juist op het oog had.

Regel 5
Vraag om informatie en advies, NIET om een baan

Het kan niet vaak genoeg gezegd worden: als je netwerkt vraag je om informatie en advies, níet om een baan. Het eerste trekt mensen aan, het tweede schrikt mensen af. Voor jezelf is het ook veel prettiger en meer ontspannen als de insteek informatie en advies is, de drempel om mensen te benaderen is dan veel minder hoog.

Je bent erg geïnteresseerd in het antwoord van je gesprekspartner op jouw vragen, en vraagt daar ook naar. Het is mooi als je daarnaast het gesprek op een onderwerp kunt brengen waar jullie allebei interesse in hebben. Bijvoorbeeld op iets wat speelt in de branche of omgeving waarin de organisatie van je gesprekspartner verkeert. Er ontstaat dan wederkerigheid en je voorkomt dat het gesprek vooral eenrichtingsverkeer wordt, waarin jij alleen maar vraagt en de ander antwoordt. Dat kan gaan vervelen of vermoeien.

Aan het eind van het netwerkgesprek kun je je cv achterlaten.

Regel 6
Onderhoud je netwerk

Bedank je gesprekspartner na een aantal dagen met een mail, briefje of kaartje voor het gesprek. Iets persoonlijks is het beste. Geef aan wat je vooral geholpen heeft in het gesprek. Zorg dat je een blijvende indruk maakt.

Maak een kort verslagje van een netwerkgesprek; als je dat niet doet zul je merken dat je, na enige tijd en gesprekken met andere mensen, veel vergeten bent.

Een gouden regel is: eerst investeren, dan oogsten. Geef aandacht aan de mensen die je kent en hebt leren kennen, en wees ze van dienst als dat zo uitkomt, gevraagd en vooral ook óngevraagd. Blijf wel dicht bij jezelf. Doe vooral dingen die jou aanspreken, waarmee je iets van jezelf kunt laten zien. Zo wordt voor anderen steeds duidelijker wie jij bent en wat jij ‘in huis’ hebt.

Regel 7
Ga door, ook als het tegen lijkt te zitten

Het zal ook wel eens niet lukken. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn. Je kunt niet 100% scoren. Heb je alles gedaan om je doel te bereiken? Zijn er nog andere manieren? Zo niet, dan ga je verder met de volgende persoon op je lijstje.

Als je eenmaal lol hebt in en het nut inziet van netwerken kun je er net zo goed mee doorgaan, ook als je het werk hebt gevonden dat je zocht. Het hoeft dan niet meer zo gericht als eerst, je hoeft niet meer je cv uit te delen. Af een toe een gesprek, telefoontje, mail of kaartje is voldoende. Sta op een relaxte manier open voor nieuwe contacten, ook in je nieuwe werkomgeving!

Samenvatting

Als je de regels volgt dan zie je dat netwerken erg leuk kan zijn en je veel oplevert: nieuwe contacten, nieuwe ervaringen en veel boeiende en nuttige informatie. Je bent op een actieve manier bezig het werk dat je graag wilt hebben naar je toe aan het halen waarmee je kansen heel snel veel groter worden. Begin er daarom vandaag nog mee!

• Aanrader: veel meer nuttige informatie en adviezen vind je in het boek “Netwerken werkt” van Rob van Eeden, ISBN 90 274 9826 1, uitgeverij Spectrum.
• Zie ook www.netwerkenwerkt.nl