Artikel
> Zie alle artikelen

mei 2006

Combineren van werk en gezin,
hoe doe je dat?
7 adviezen

De meeste werkende paren met kinderen voelen zich behoorlijk goed bij deze combinatie. Ze vinden dat het hun leven de moeite waard maakt. De tevredenheid over de relatie komt echter onder druk te staan als partners er niet in slagen de huishoudelijke en de zorgtaken goed te verdelen of als op keuzemomenten het werk van één van beiden bijna vanzelfsprekend de doorslag geeft en hierdoor de balans in taken en verantwoordelijkheden wordt verstoord.

Wat kun je doen om een balans in taken en verantwoordelijkheden te bereiken en tot een bevredigende combinatie van werk en gezin te komen?

Doe dit allebei en bespreek dit met elkaar. Wat zijn jullie individuele doelen en wensen; wat zijn gezamenlijke doelen? Is het nodig om de huidige situatie te verbeteren? En wat is nodig om de doelen op termijn te kunnen realiseren? Het formuleren van (gezamenlijke) doelen op termijn brengt richting aan in je leven en helpt bij het zetten van stappen en het realiseren van veranderingen.

Wie doet wat? Maak samen een realistische taakverdeling en evalueer regelmatig of deze nog goed werkt. Zodat je niet pas in gesprek raakt als de frustraties al zijn opgelopen omdat de één steeds thuis blijft als een kind ziek is of de laatste tijd wel erg vaak kookt omdat de ander vaker tot laat werkt. Maak de afspraken zo expliciet mogelijk. En sta open voor een andere aanpak of oplossing; jouw manier is niet de enige juiste.

Op de website wiedoetwat.nl vind je o.a. een takenlijstje dat je gezamenlijk kunt maken, printen en op de koelkast hangen.

Huishoudelijk werk kost tijd en energie, het komt steeds terug en je ziet het alleen als het niet wordt gedaan. Het delen van de verantwoordelijkheid voor het huishouden is meer dan een taakverdeling.

De praktijk wijst uit dat mannen vaak vaste taken hebben en vrouwen de eindverantwoordelijkheid. De vraag is natuurlijk of je de eindverantwoordelijkheid wel kúnt delen. Er is immers altijd iemand die de knopen doorhakt. De verdeling van taken hoeft dan ook niet fifty-fifty te zijn: het gaat erom dat je je gezamenlijk verantwoordelijk vóelt, samen beslissingen neemt en elkaars aandeel in de gezinstaken respecteert. Dat de werksituatie van de een soms meer mogelijkheden biedt dan die van de ander (flexibele werktijden, thuis werken) moet je natuurlijk in de taakverdeling betrekking. Als het maar niet automatisch de vrouw is die minder gaat werken of een andere baan zoekt.

Bij gedeelde verantwoordelijkheid hoort ook solidariteit op financieel gebied: bewaak het evenwicht. Pas op voor de valkuil “wie betaalt, bepaalt”, waarbij de stem van de meest verdienende meer gewicht in de schaal legt bij belangrijke beslissingen, zoals het kiezen van woonplaats, vakantiebestemming, aanschaf van auto etc.

Spreek je ideeën over opvoeding (vooraf) goed met elkaar door. Hoe ben je zelf opgevoed? Hoe wil je het gaan doen of hoe doe je het nu? Wat zijn je normen en waarden? Ben je consequent of toegefelijk ingesteld? Impulsief of stipt? Praat hier regelmatig met elkaar over. Als je eenmaal in bepaalde patronen vast zit, lijken oplossingen vaak ver weg.

Zie de kwaliteiten die jij mist, maar waarover je partner wel beschikt als winst i.p.v. als bedreiging of als voortdurende confrontatie met je eigen tekortkomingen. Samen heb je veel goede eigenschappen in huis, je kunt elkaar aanvullen. Er zijn meerdere ‘goede’manieren. Dat er verschillen zijn tussen de ouders is voor kinderen alleen maar goed; zij ervaren dat mensen verschillend zijn en leren daarmee om te gaan.

 De vraag ‘wie levert wat in’, als er kinderen komen, blijft vaak onbesproken. De opvatting dat je allebei iets in zult moeten leveren is tegenwoordig wel geaccepteerd, maar in de praktijk pakt dat niet altijd zo uit.

Ook hier geldt weer: praat erover met elkaar, maak bewust keuzes hierin. Wát de uitkomst is maakt niet zoveel uit. Als één van beiden weloverwogen kiest voor (tijdelijk) meer inleveren dan de ander is dat ook oké. Echter, als het niet expliciet is besproken is het gevaar groot dat één van beiden zich op een bepaald moment tekort gedaan voelt, wat kan leiden tot ontevredenheid, boosheid of verongelijktheid.

Besteed de tijd die je met je kinderen bent op een ontspannen manier aan hen en ga niet ondertussen allemaal andere dingen doen (ook niet mentaal). Beter een half uur échte aandacht, dan een uur een afwezige ouder.

En vrouwen, hang niet de supermoeder uit. Moeders staan hun rol ‘moederschap’ vaak maar moeilijk af. Geef de ander de ruimte om het op zijn of haar manier te doen.

Kinderdagverblijf, naschoolse opvang, gastouder, oppas thuis, au-pair: er zijn veel manieren om te zorgen voor goede kinderopvang, ook al is dit in Nederland in vergelijking met de landen om ons heen nog niet optimaal geregeld. Kies de vorm van opvang die bij je past en je de meeste rust en continuïteit biedt. Stop met schuldgevoelens omdat je niet ‘om 3 uur thuis met een kopje thee klaar zit’. Kijk naar wat je je kind wel te bieden hebt (juist ook doordat je dit goed geregeld hebt) aan liefde, aandacht en tijd.

Doordat je het zo druk hebt met je werk, gezin en eventueel ouders/familie kan het zomaar gebeuren dat je op een dag constateert dat je wereldje wel heel klein is geworden, dat je je vrienden nog maar weinig ziet, dat je nog maar zelden nieuwe mensen ontmoet of nieuwe dingen meemaakt. Tijd nemen voor jezelf is dan in de knel gekomen. Hierdoor kun je je ‘geleefd’ gaan voelen.

Het is dan ook erg belangrijk tóch weer tijd voor jezelf te gaan nemen. Dit is geen luxe of egoïsme: je kunt pas goed voor anderen zorgen als je goed voor jezelf zorgt! Dus: ga weer eens zitten met een boek en laat de boel de boel, geef je op voor een leuke cursus, spreek af met die vriend(in).

Let op signalen van uitputting voordat je burn-out raakt: tegen je werk opzien, vaak ziek zijn, moe zijn, de volgende vakantie net halen etc.

Het helpt als je je energievreters én energiegevers kent. Een korte oefening: schrijf links op een vel papier alles op waar je energie van krijgt, waar je van opbloeit. Schrijf rechts op waar je energie door verliest, waar je van ‘verwelkt’. Vraag jezelf dan af: hoe is dit nu in mijn leven? Schenk ik genoeg tijd aan de energiegevers?

Kijk hoe je hier meer tijd voor kunt vrijmaken. Zet morgen een eerste stap! Voorbeeld: krijg je energie van buiten zijn en zonneschijn, fiets dan morgen naar je werk of naar de trein, of ga tussen de middag even naar buiten in plaats van door te werken of in het bedrijfsrestaurant te gaan eten…

Zorg goed voor jezelf, je bent het waard!

Ook de tijd voor elkaar schiet er vaak bij in, terwijl het zo belangrijk is dat je het leuk blijft hebben samen en betrokken blijft bij elkaar. Zorg ervoor dat je bewust tijd en aandacht aan elkaar besteed. Onderneem samen dingen: museumbezoek, naar de film, uit eten, afspraken met vrienden. Maak hier concrete afspraken over, anders komt het er niet van. Dus: plan regelmatig in je agenda een dag of avond vrij en regel vooraf een oppas.

Belangrijk is de balans: je moet samen blijven zorgen voor datgene wat voor jou, maar ook voor jullie samen, belangrijk is.

Meer hierover lezen en weten:

  • Aanrader en inspiratiebron voor dit artikel: Twee carrières op één kussen, van Aukje Delahay en Marianne van der Pool, uitgeverij Archipel
  • Ook interessant: Zo doet ze dat! Werkende moeders aan het woord, van Nicolien Brzesowsky en Irene Geerts, uitgeverij Pimento
  • wiedoetwat.nl
  • vrouwonline.nl/werkprive/